مركز آمار ايران تغييرات متوسط قيمت اقلام خوراكي منتخب براي گروه‌هاي مختلف كالاهاي خوراكي در مناطق شهري كشور را اعلام كرده كه تصوير روشني از گراني خوراكي‌ها در سال 1402 به صورت ماه به ماه ارايه مي‌كند. در اين گزارش از مفهوم «متوسط قيمت پرداخت شده براي محصولي باكيفيت ثابت» استفاده شده است.

به گزارش پایگاه خبری مردمی ها،  مركز آمار ايران تغييرات متوسط قيمت اقلام خوراكي منتخب براي گروه‌هاي مختلف كالاهاي خوراكي در مناطق شهري كشور را اعلام كرده كه تصوير روشني از گراني خوراكي‌ها در سال ۱۴۰۲ به صورت ماه به ماه ارايه مي‌كند. در اين گزارش از مفهوم «متوسط قيمت پرداخت شده براي محصولي باكيفيت ثابت» استفاده شده است. اين مفهوم بدان معناست كه محصولي كاملا مشخص با مشخصات دقيق و ثابت طي دوره زماني و با تركيبي از وزن يا مقدار مشخص با داده‌هاي اسكنري در نظر گرفته شده است. مطابق همين «متوسط قيمت» كه توسط مركز آمار ايران ارايه شده در بهمن ماه امسال يعني يك ماه به پايان سال ۱۴۰۲، در ميان ۵۳ قلم خوراكي منتخب در نقاط شهري، ۲۰ قلم از آنها تغيير قيمت بالاتري از نرخ تورم سالانه داشته‌اند. اما نكته نگران‌كننده اينكه در يك مقياس سالانه، فقط تورم ۵ قلم كالا رو به پايين بوده و ۴۸ قلم كالاي ديگر همچنان رو به بالا حركت كرده‌اند. اتفاقي كه با گذشت نزديك به دو سال از حذف ارز ۴۲۰۰ توماني براي تامين نهاده‌هاي خوراكي همچنان تداوم دارد.

در برخي كالاهاي خوراكي، ‌ميزان افزايش قيمت نزديك به پايان سال ۱۴۰۲ به ‌شدت بالاست. به‌طور مثال كنسرو ماهي تن نيز در ميان اقلام خوراكي، در صدر تورم سالانه قرار داشته است. تورم سالانه اين كالا نزديك به ۱۱۳ درصد بوده. گوشت قرمز نيز در آستانه تورم ۱۰۰ درصدي قرار گرفته است. قيمت يك قوطي ۱۸۰ گرمي كنسرو تن ماهي در بهمن پارسال چيزي حدود ۳۹ هزار تومان بوده. در دي ماه امسال اين رقم به حدود ۸۰ هزار تومان و در بهمن ماه يعني يك ماه بعد، دو هزار تومان بيشتر شده است! يا قيمت يك كيلو گوشت گوسفندي كه در بهمن پارسال حدود ۲۸۷ هزار تومان بوده در دي ماه امسال به ۵۳۶ هزار تومان افزايش پيدا كرده و سپس يك ماه گذشته و ۱۰۰ هزار تومان به قيمت آن افزوده شده است! در مورد گوشت گاو و گوساله نيز همين روند تكرار شده. قيمت يك كيلو گوشت گاو يا گوساله در بهمن پارسال حدود ۲۶۶ هزار تومان بوده كه بهمن امسال به ۵۳۱ هزار تومان رشد كرده است. يعني چيزي بيش از ۱۰۰ درصد تورم در اين كالا طي يك‌سال رقم خورده است.

وضعيت گوشت سفيد نيز تعريفي ندارد. قيمت يك كيلو مرغ ماشيني (غيرسنتي) در بهمن پارسال حدود ۵۶ هزار تومان بوده و در بهمن امسال اين رقم به ۸۷ هزار تومان رسيده. يك كيلو ماهي قزل‌آلا نيز از حدود ۱۳۰ هزار تومان در بهمن پارسال به حدود ۲۱۵هزار تومان در بهمن امسال رسيده و نشان مي‌دهد كه اين قبيل خوراكي‌ها خود را همپاي تورم عمومي بالا كشيده‌اند. نكته عجيب، افزايش قيمت كالاهايي است كه قيمت آنها عموما به صورت «دستوري» توسط دولت تعيين مي‌شود. مثلا يك بسته ۲۰۰گرمي خامه پاستوريزه در بهمن پارسال حدود ۲۴ هزار تومان قيمت داشته، در دي ماه امسال به حدود ۳۲ هزار تومان رشد پيدا كرده يا يك قالب ۱۰۰ گرمي كره پاستوريزه كه بهمن پارسال حدود ۲۶هزار تومان بوده و بهمن امسال به ۳۲ هزار تومان رشد قيمت پيدا كرده است. تورم سه رقمي در برخي كالاهاي خوراكي در حالي طي يك‌سال اخير شكل گرفته است كه اگر همين الان قيمت‌گذاري دستوري برداشته شود؛ بسياري از اين محصولات با عددهاي نجومي راهي بازار خواهند شد و به نظر مي‌رسد كه بخش اصلي ماجرا كه همان «تورم عمومي» در ايران است را بايد دليل به وجود آمدن چنين وضعيتي در بخش خوراكي‌ها دانست.

موضوع تورم دو رقمي كه از سال ۹۶ به بعد تداوم داشته و حالا در كانال ۴۰ درصدي جا خوش كرده، ‌موضوع انتقاد بسياري از فعالان اقتصادي و اقتصاددانان از طيف‌هاي مختلف است. محسن رناني، اقتصاددان در يادداشتي كه به تازگي در كانال تلگرامي خود منتشر كرده در اين باره با اشاره به حمله «مغولان» به ايران و تخريب زيرساخت‌هاي فرهنگي كشورمان نوشته است: «مغولانِ مدرن اما كار ديگري مي‌كنند؛ آنان ساختمان تخريب نمي‌كنند، حتي ساختمان و صنعت هم مي‌سازند؛ اما آرام‌آرام، با ابزاري نرم به نام تورم، نه تنها فقرا را كه توان دفاع از خود ندارند، به فلاكت مي‌كشانند، بلكه ارزش‌هاي انساني و اخلاقي كل جامعه را نابود مي‌كنند. آنگاه جامعه‌اي كه اخلاق و ارزش‌هاي انساني و ايماني نداشته باشد و بخش بزرگي از آن هم فقير و به حاشيه رانده شده باشد، در چرخه‌اي از تخريب نسل‌ها خودبه‌خود نابود خواهد شد.» در ادامه نگاهي داريم به برخي تحولات قيمتي در خوراكي‌ها كه توسط مركز آمار ايران ارايه شده است.

گروه نان و غلات

در اين گروه «شيريني خشك» با ۲٫۴درصد رشد قيمتي، «رشته آش» با ۱٫۳درصد و «ماكاروني» با ۱٫۳ درصد بيشترين افزايش قيمت را نسبت به دي ماه ۱۴۰۲ داشته‌اند. اما خوشبختانه بيشترين كاهش قيمت مربوط به «برنج ايراني درجه يك» با ۱٫۰- درصد بوده است.

گروه لبنيات، تخم‌مرغ و انواع روغن

در اين گروه مهم، ‌بيشترين افزايش قيمت نسبت به ماه قبل مربوط به «شيرخشك» با ۹٫۳درصد و «كره پاستوريزه» با ۱٫۱ درصد و همچنين بيشترين كاهش قيمت مربوط به «روغن نباتي جامد» با ۱٫۵- درصد، «روغن مايع» با ۰٫۷- درصد و «پنير پاستوريزه» با ۰٫۱- درصد است.

گروه ميوه و خشكبار

در اين گروه نيز به گفته مركز آمار ايران، بيشترين افزايش قيمت نسبت به ماه قبل (دي ماه) مربوط به «خربزه» با ۳۸٫۳درصد، «انار» با ۵٫۷ درصد و «كشمش پلويي» با ۵٫۰ درصد همچنين بيشترين كاهش قيمت مربوط به «پسته» با ۱٫۱- درصد و «موز» با ۰٫۶- درصد است.

گروه سبزيجات و حبوبات

بيشترين افزايش قيمت در اين گروه نسبت به ماه قبل مربوط به «خيار» با۴٫۲ درصد، «لوبيا قرمز» با ۲٫۰درصد و «عدس» با ۱٫۸درصد و همچنين بيشترين كاهش قيمت مربوط به «گوجه‌فرنگي» با ۳۵٫۹- درصد، «كدو سبز» با ۶٫۴- درصد و «بادمجان» با ۵٫۰- درصد است.

گروه قند و شكر، آشاميدني‌ها

در اين گروه نيز بيشترين افزايش قيمت نسبت به ماه قبل، دي ماه مربوط به «سس گوجه‌فرنگي» با ۲٫۳درصد و «سس مايونز» با ۱٫۱درصد و همچنين بيشترين كاهش قيمت مربوط به «قند» با ۰٫۳- درصد است.