پایگاه خبری مردمی ها

به گزارش پایگاه خبری مردمی ها،  در ماه‌های اخیر، موضوع فعال‌سازی مکانیسم ماشه در چارچوب توافق هسته‌ای برجام، به یکی از محور‌های اصلی تنش‌های دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی ایران و کشور‌های اروپایی به ویژه تروئیکای اروپا (آلمان، فرانسه و انگلیس) تبدیل شده است.

مواضع تند اروپایی‌ها

مواضع ایران

تحلیل حقوقی و سیاسی مکانیسم ماشه

مکانیسم ماشه، سازوکاری است که در برجام پیش‌بینی شده و امکان بازگشت خودکار تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را در صورت نقض توافق فراهم می‌کند. با این حال، کارشناسان حقوق بین‌الملل و تحلیل‌گران سیاسی، مشروعیت این اقدام را به دلیل خروج آمریکا از برجام و حملات غیرقانونی اخیر به تاسیسات هسته‌ای ایران زیر سوال برده‌اند. از نگاه تهران، کشور‌های اروپایی که خود در اجرای تعهداتشان ناکام بوده‌اند، حق ندارند چنین اقدامی تنبیهی و یک‌جانبه‌ای را اعمال کنند.

در همین حال، رئیس دوره‌ای شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرده هنوز نشانه‌ای از تصمیم برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه وجود ندارد، اما این موضوع در دستور کار جلسات آینده قرار دارد. این امر نشان می‌دهد که فضای دیپلماتیک همچنان متشنج و در حال تغییر است.

پیامد‌های احتمالی فعال‌سازی مکانیسم ماشه

در صورت فعال‌سازی مکانیسم ماشه، تحریم‌های گسترده سازمان ملل مجددا علیه ایران اعمال خواهد شد که می‌تواند اثرات شدید اقتصادی و سیاسی بر کشور داشته باشد. این اقدام احتمالا موجب تشدید تنش‌ها در منطقه غرب آسیا شده و فرآیند مذاکرات و تعاملات دیپلماتیک را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. از سوی دیگر، تهران هشدار داده که پاسخ متقابل جدی به این اقدام خواهد داد.

در شرایط فعلی، مواضع دو طرف بیش از پیش متضاد و سختگیرانه شده و احتمال توافق سریع کاهش یافته است. کشور‌های اروپایی با تمرکز بر بازگرداندن تحریم‌ها، سیاست فشاری را در پیش گرفته‌اند، در حالی که ایران فعال‌سازی مکانیسم ماشه را تهدیدی علیه حق حاکمیت و منافع ملی خود می‌داند و آماده پاسخگویی قاطع است. آینده مناسبات ایران و اروپا تا حد زیادی به اراده سیاسی دو طرف برای حفظ گفت‌و‌گو‌ها و پرهیز از اقدامات تنش‌زا وابسته است.

در نهایت، فعال‌سازی مکانیسم ماشه می‌تواند در کوتاه‌مدت برای ایران چالش‌زا باشد، اما در میان‌مدت، خطر منزوی شدن بیشتر اروپا در معادلات منطقه‌ای و جهانی را نیز به همراه دارد. بنابراین، راه‌حل پایدار تنها از مسیر گفت‌و‌گو‌های سازنده و احترام به حقوق طرفین می‌گذرد.